Eén keer per maand komt mijn overbuurman zaterdags tegen het eind van de middag met zijn volvo 940 de straat ingereden. De auto zakt bijna door zijn assen en hij neemt de verkeersdrempel aan het begin van de straat met de spreekwoordelijke slakkengang. Vol, bomvol, barstensvol, tot de nok toe gevuld is de wagen met vrouw, twee jonge kinderen en een maandvoorraad voedsel gekocht in een Duitse supermarkt.

Hij woont 120 kilometer van de grens. De gelukkige grijns wanneer ze de spullen in huis sjouwen betekent dat de reis financieel voordelig is geweest. Ook de volle tank speelt daarin mee. Hij rekent het zo uit dat hij maximaal kan afvullen net over de grens. Wat maakt Duitse supermarkten zo aantrekkelijk? Wat zijn de grootste ketens en in plaats van ernaartoe rijden - hoewel een leuk dagje uit buiten corona-tijden - bezorgen ze ook aan huis?

Want online shoppen is shoppen zonder partner, nou ja in ieder geval zonder gehannes met een boodschappenkar: spoiler alert, de duitse supermarkten leveren alleen binnen Duitsland. De filialen in Nederland en België en in Oostenrijk en Tsjechië en verderop in de wereld bedienen binnen de eigen landsgrenzen. 

De grootste supermarktketen van Duitsland is Edeka. Maar Rewe zit ze op de hielen.

Op de Duitse voedingsmarkt is er een hoge mate van marktconcentratie. De vijf grote bedrijven Rewe, Aldi, de Schwarz Group en Edeka hebben een marktaandeel van circa 70 procent. Vanwege de marktconcentratie is het soms lastig bepalen hoeveel winkels onder een bepaald concept vallen. Onderstaande lijst is gebaseerd op merkbeleving, oftewel, welke supermarkt is het meest bekend onder het winkelend publiek.

Dit heeft als gevolg dat naar omzet sommige formules buiten de boot vallen, zoals DM, de drogisterijketen die ook natuurvoeding verkoopt en daarom vaak ook tot ‘supermarkt’ gerekend wordt. Een andere formule die buiten beschouwing blijft is de Metro (cash & carry) die zich officieel een ‘groothandel’ noemt en alleen met een bedrijfspasje werkt. Dat dit systeem niet waterdicht is, is een publiek geheim. Daarbij is hun supermarkt onderdeel Real op een haar na verkocht aan het Schwarz-concern.

Verder zij opgemerkt dat er wat vertekening in de cijfers zit omdat sommige bedrijven brutoresultaten bekendmaken en anderen alleen netto resultaten bekendmaken - en soms op formules verschillend. 

Dit zijn de top 10 grootste Duitse supermarktketens, gesorteerd op merkbeleving.

Rewe-Groep - Omzet 44,8 miljard

1. Rewe

Aantal winkels10.085
Opgericht in1927
Boodschappen bezorgenJa

Plek nummer één (1) in de ranglijst is voor het Rewe-concern met een bedrijfsresultaat van 41,8 miljard euro. Rewe werd op 1 januari 1927 in Keulen opgericht.

Rewe filialen met volledig assortiment droegen 26,1 miljard euro bij aan het resultaat.  

Het totaal aantal winkels onder de Rewe-groep bedraagt 10.680, hieronder vallen ook bouwmarkten en diverse andere - hybride - formules zoals reisbureaus. Ook een serie kleinere formules zoals Rewe-to-go en Rewe-city behoren hiertoe. Rewe is niet de grootste Duitse supermarkt, dat is nummer 3 in de lijst van meest bekende merken, namelijk Edeka.

Rewe levert aan huis of maakt de bestelling klaar en het kan ter plaatse worden afgehaald. 

2. Penny

Aantal winkels2169
Opgericht in1973
Boodschappen bezorgenJa

Penny, nummer 8 op de ranglijst is ook onderdeel van het Rewe concern en droeg 8,4 miljoen euro bij aan het totale resultaat en had 2.169 winkels in peiljaar 2019. De eerste Penny werd in 1973 geopend in Limburg an der Lahn.

Overige bedrijfsformules droegen 7,4 miljoen euro bij.

Penny supermarkten hebben een onlineshop en de producten worden thuis afgeleverd.

Schwarz-Groep - Omzet 41,3 miljard

3. Lidl

Aantal winkels3226
Opgericht in1973
Boodschappen bezorgenJa, alleen non-food

De Duitse Lidl supermarkt droeg 25,9 miljard euro bij aan het resultaat voor de Schwarz-Groep, had 3.226 winkels in peiljaar 2019 en staat nummer 2 op de ranglijst van meest bekende supermarkten. De eerste Lidl-vestiging werd in 1973 geopend in Ludwigshafen-Mundenheim, Duitsland. Het oorspronkelijk groothandelsbedrijf dateert uit de jaren ‘30.

Lidl heeft een online shop, maar levert alleen non-food producten aan huis.

4. Kaufland

Aantal winkels620
Opgericht in1984
Boodschappen bezorgenJa

Kaufland-supermarkt droeg 15,4 miljard euro bij aan het resultaat, had 620 winkels in peiljaar 2019 en staat nummer 4 op de ranglijst van meest bekende supermarkten. Ook de oorsprong van Kaufland ligt in een groothandelsbedrijf uit de jaren ‘30, de eerste Kaufland supermarkt stamt uit 1984 en opende de deuren in Neckarsulm.

Op 1 oktober 2020 nam Kaufland de online marktplaats real.de over. Naast een breed scala aan non-food producten, kunnen klanten kiezen uit meer dan 19 miljoen artikelen van marketplace-retailers. In de loop van dit jaar staat ​​de ombouw van de online marktplaats naar de naam Kaufland en de uitbreiding van klant- en dealerdiensten op de agenda.

Edeka-Groep - Omzet 61,2 miljard

5. Edeka

Aantal winkels11.207
Opgericht in1907
Boodschappen bezorgenJa

Edeka-supermarkten namen met 45,4 miljard euro het leeuwendeel van de omzet voor haar rekening in het peiljaar 2019 en staat op nummer 3 in de ranglijst van meest bekende supermarkten. In 1907 werd in Leipzig de Vereniging van Duitse Handelscoöperaties opgericht, die naast goederen uit de koloniën ook producten uit eigen productie aanbood. Edeka heeft een online shop voor thuisbezorging. 

6. Netto

Aantal winkels4273
Opgericht in1928
Boodschappen bezorgenJa

De Netto keten droeg 1,5 miljard euro bij aan het resultaat, had 4.273 winkels in peiljaar 2019 en staat nummer 7 op de ranglijst van meest bekende supermarkten. Het bedrijf is in 1928 opgericht door Michael Schels in Regensburg als groothandel in levensmiddelen. In 1971 werd de eerste eigen detailhandel geopend onder de naam SuDi (SuperDiscount) in Beilngries. De Netto supermarkten hebben een online shop.

Aldi-Groep - Omzet 29,5 miljard

7. Aldi-Süd

Aantal winkels1940
Opgericht in1961
Boodschappen bezorgenJa 

Aldi Süd-supermarkt droeg 16,4 miljard euro bij aan het resultaat, had 1940 winkels in peiljaar 2019 en staat nummer 5 op de ranglijst van meest bekende supermarkten.

De Aldi bezorgservice beslaat niet het hele assortiment, levert echter wel aan huis.

8. Aldi Nord

Aantal winkels2205
Opgericht in1961
Boodschappen bezorgenJa

De Aldi Nord-supermarkt droeg 13,1 miljard euro bij aan het resultaat, had 2205 winkels in peiljaar 2019 en staat nummer 6 op de ranglijst van meest bekende supermarkten.

Ook Aldi Nord heeft een bezorgservice, maar ook deze beslaat niet het hele assortiment.

Metro-Gruppe - Omzet 13,2 miljard

9. Real

Aantal winkels101
Opgericht in1992
Boodschappen bezorgenJa

Real-supermarkt droeg 7,8 miljard euro bij aan het resultaat, had 276 winkels in peiljaar 2019 en staat nummer 9 op de ranglijst van meest bekende supermarkten. Let op, de Schwarz-Groep (Lidl/Kaufland) neemt in de loop van dit jaar wanneer er groen licht door het Bundeskartellamt wordt gegeven ongeveer honderd filialen van de Real-formule over. De online tak behoort al tot de Kaufland-keten en is ‘as we speak’ in ombouw.

Metro C & C droeg 5,3 miljard euro bij aan het resultaat met 103 (groothandel-)winkels in peiljaar 2019. Deze formule komt niet voor in de meest bekende supermarkt ranglijst want de supermarkt is officieel alleen toegankelijk voor bedrijven. Ook groothandel Rungis express (speciaal voor de horeca) behoort tot het Metro concern (sinds 2016) en droeg 122 miljoen euro bij aan het totaalresultaat van de groep. 

Norma 

10. Norma

Aantal winkels1450
Opgericht in1964
Boodschappen bezorgenJa

De bekende discounter Norma werd in 1964 opgericht door Georg Roth en was aanvankelijk alleen regionaal vertegenwoordigd in Neurenberg. In de afgelopen 50 jaar heeft Norma zich over heel Duitsland land verspreid en zijn er meer dan 1.450 vestigingen. Norma heeft naast het vaste assortiment regelmatig speciale aanbiedingen, die zowel in de brochure als in de online shop te raadplegen zijn. Toch zijn er nog witte vlekken in de totale winkel bedekking, waaronder Hamburg, Bremen en grote delen van Neder-Saksen. Het bedrijfsresultaat over 2019 bedroeg 3.600 miljoen euro. Norma sluit de top tien (10) af van de ranglijst ‘sterkste merken’.

Norma winkels hebben een online shop.

Wil je weten of de verschillende supermarkten het product van jouw keuze hebben? Neem een kijkje op hun website en blader door het assortiment, de meest verkochte producten zullen vast en zeker aanwezig zijn denk ik als ik mijn overbuurman over een week weer langs zie slakken. 

Overzicht van de grootste Duitse supermarktketens

NummerSupermarktAantal winkelsOpgericht in
1Edeka11.2071907
2Rewe10.0851927
3Netto4.2731928
4Lidl3.2261973
5Aldi-Nord2.2051961
6Penny2.1691973
7Aldi-Süd1.9401961
8Norma1.4501964
9Kaufland6201984
10Real1011992