De eerste zelfbedieningssupermarkt van Europa werd geopend in België, in 1957 door Delhaize. Vanaf toen is het snel gegaan. Van buurtsuper tot hypermarkt, de supermarktdichtheid in België is groot.

Een doorsnee Belgisch gezin spendeert jaarlijks zo’n 5.800 euro aan voedingsaankopen. 85% tot 90% van de Belgen winkelt in de buurt van de woonplaats. 10 tot 15% doet inkopen vlak bij het werk.

De grootste supermarktketen van België is Delhaize. Delhaize heeft om en nabij 810 vestigingen. De eerste winkel opende zijn deuren in 1867. Tegenwoordig, sinds 2016, is Delhaize een Nederlands-Belgisch bedrijf, de grootgrutter uit Zaandam, Ahold, en Delhaize vormen samen een van de grootste voedselleveranciers in de wereld.

1. Delhaize

Aantal winkels810
Opgericht in1867
Boodschappen bezorgenJa

Dit aantal is een optelsom van verschillende formules:

Delhaize supermarkt; AD Delhaize; Proxy Delhaize; Shop & Go Delhaize; Fresh Atelier Delhaize. Delhaize is onderdeel van het Nederlands-Belgisch concern Ahold-Delhaize. De originele Delhaize was de eerste keten met een winkel die volledig op zelfbediening draaide. De eerste nieuwsgierige klanten werden in 1957 verwelkomd.

Deze zelfbediening was trouwens een Europese première. Het Delhaize avontuur begon allemaal in 1867 toen de gebroeders Delhaize een groothandel in kruidenierswaren opende in Charleroi en de leeuw, het symbool van kracht, als hun logo kozen. In een tijdspanne van dertig jaar opende het bedrijf meer dan 700 filialen, verspreid over het hele land.

2. Carrefour

Aantal winkels480 (inclusief 40 zogenaamde Hypermarkten)
Opgericht in1985
Boodschappen bezorgenJa

Is Carrefour Frans of Belgisch van oorsprong? Daar valt een aardig debat over te voeren. Qua supermarkt is het hoe dan ook frans. Wereldwijd staat Carrefour Frankrijk te boek als de eerste hypermarkt-super. Echter, die eer komt toe aan GB, Grand Bazar, die in 1961 in Brugge de eerste hypermarkt opende. In 2000 nam Carrefour de hypermarkten van GB over.

Carrefour Frankrijk volgde pas twee jaar later (1963). Carrefour maakt zich sterk voor Act for Food. Een programma dat voor gezonder, beter geproduceerd voedsel moet zorgen. Je mag zelfs naar de baas, François-Melchior de Polignac, zelf schrijven als je een idee hebt hoe dat gedaan moet worden.

3. Aldi

Aantal winkels450
Opgericht in1914
Boodschappen bezorgenNee

De geschiedenis van ALDI begint in 1913 als de vader van de twee oprichters - Karl en Theo Albrecht - een handel met bakwaren start. Moeder Anna, die uit een ondernemersfamilie stamt, opent in 1914 de eerste supermarkt, waarmee de basis voor een succesvolle supermarktketen wordt gelegd. Er gaan geruchten dat er binnenkort een Aldi-webshop opent voor de dagelijkse boodschappen.

De keten heeft dit lang tegengehouden omdat de kosten van deze service haaks staan met het fameuze discounter concept. Aldi Groot-Brittannië biedt die mogelijkheid als eerste al wel in de vorm van een speciale doos met de noodzakelijk geachte producten. In België is men zo ver nog niet, wel is het mogelijk om de multimedia aanbiedingen van Medion die de keten voert via een speciale webshop te bestellen en thuis te laten bezorgen. 

4. Lidl

Aantal winkels313
Opgericht in1930
Boodschappen bezorgenJa

Het Lidl concept komt uit Duitsland en is een kopie van de Aldi en werd in 1973 in Ludwigshafen geopend. In 1930 ontstond de supermarkt uit een groothandel die de naam ‘Schwarz Lebensmittel-Sortimentsgroßhandlung’ voerde door niemand minder dan Joseph Schwarz. Een hele mondvol, de verkorting tot Lidl is een mooie ontwikkeling qua naamgeving.

Verrassend is wel dat pas in de beginjaren 2000 verse etenswaren als vis, vlees en brood aan het assortiment werden toegevoegd. Sinds 2016 kan ook wijn en non-food in de webshop worden gekocht. 

5. Spar

Aantal winkels309
Opgericht in1932 
Boodschappen bezorgenNee

De naam ‘De Spar’ komt van de leuze: “Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig. Dit samenwerkingsverband van zelfstandige ondernemers ontstond in Nederland in 1932. Ook toen was Spar al baanbrekend. De oprichter, Adriaan van Well, vond dat zelfstandige ondernemers enkel de beste klantenservice kunnen bieden als ze samenwerkten.

Spar is een wereldwijd fenomeen en met ca. 12.500 deelnemers/vestigingen in Azië, Afrika, Oceanië, het Midden-Oosten en uiteraard Europa. ​Spar België kent twee licentiehouders. De min of meer originele Spar valt sinds 1985 onder Lambrechts de ander vaart onder de Colruyt-vlag

6. Colruyt

Aantal winkels220
Opgericht in1928
Boodschappen bezorgenJa

Franz Colruyt, een bakkerszoon start in 1928 in Lembeek een groothandel in koloniale waren (o.a. koffie, zout, suiker) om kruideniers in het Brusselse te bedienen. In 2003 is de officiële naam van het bedrijf Colruyt Group, in hun eigen woorden ‘niet meer alleen een familiebedrijf, maar een familie van bedrijven’.

En dat klopt, niet alleen discounters, maar ook winkels in baby-artikelen, distributiebedrijven en een drukkerij behoren tot het concern. Ook bezit het bedrijf een deel van de Spar-licenties. 

7. Intermarché 

Aantal winkels78
Opgericht in1969
Boodschappen bezorgenNee

Het motto van Intermarche luidt ‘samenwerking voor een lagere levenskost’. Alle winkels zijn gevestigd in Wallonië. Ze noemen zich ‘de Musketiers’, en zo luidt de officiële omschrijving: ‘De Groep van de Musketiers is een Groep zelfstandigen opgericht door en voor zelfstandigen.’ Intermarche is niet alleen een supermarkt maar ook een ideologie.

De individuele leden zijn de baas. Een bijzondere actie hebben de Mousquetaires opgezet in deze bijzondere tijden, tot het einde van de corona-lockdown zijn de prijzen van meer dan 10.000 artikelen geblokkeerd.

8. Alvo

Aantal winkels70
Opgericht in1942
Boodschappen bezorgenNee

De Alvo supermarkten bevinden zich - voornamelijk - in Vlaanderen en deels in het Groothertogdom Luxemburg. Alvo is een vereniging van zelfstandige ondernemers. Ze werken nauw samen met de Colruyt Group. Hun voornaamste doel is ‘vers’, en daarmee willen ze pionieren in gezond.

Vele winkels hebben een eigen Facebook-pagina waarmee ze in contact blijven met hun clientèle. De winkels zijn daarmee zeer lokaal gericht. Afgelopen jaar zijn enkele zaken overgenomen door het Nederlandse Jumbo.

9. Albert Heijn

Aantal winkels60
Opgericht in1887
Boodschappen bezorgenJa

In België vormen het Ahold concern en Delhaize één bedrijf. Sinds 2011 is dit ‘oer-Hollandse’ bedrijf in België actief. Het is nauwelijks voor te stellen, maar 125 jaar geleden begon de historische Albert met het branden van koffie in het washok. De Belgische ‘Appie’ (het koosnaampje uit Nederland) maakt reclame met ‘Hollandse’ prijzen.

Alle bekende huismerken van AH zijn aanwezig zoals Zaanse Hoeve, maar ook de biologische productenreeks en het ‘Excellent’-assortiment.

10. Jumbo

Aantal winkels8
Opgericht in1997
Boodschappen bezorgenNee

Op het moment van schrijven heeft Jumbo 8 winkels in België, en dat zullen er eind 2021 naar eigen verwachting 18 zijn.

Jumbo is een nieuwe speler op het Belgische supermarkt-speelveld, en met de ‘Flandrien’ Wout van Aert hebben ze in het wielergekke land met de door hen gesponsorde wielerploeg een uitstekende troef om hun naam onder de potentiële klanten kenbaar te maken.

Er zijn geen verschillen tussen de Nederlandse en Belgische Jumbo winkels zo verzekert het bedrijf, hoewel, tegelijkertijd claimt men een speciaal extra assortiment voor de Belgische ‘goesting’. Een zogenaamde bourgondische ‘touch’ is dus zeker aanwezig.