Hoe talrijk ook de drogist in het winkelstraatbeeld, hoe weinig gapers - het beeld verbonden aan de aloude drogist - er nog maar te vinden zijn. Een ander beeld, dat van de salamander in een vuurkorf is er nog wel, en wordt zelfs in huidige beeldmerken nog gevoerd. 

Er zijn een aantal ‘aardige’ woorden overgeleverd die als synoniem dienen voor drogist, zoals pillendraaier en kwakzalver. De laatste doelde vooral op een rondtrekkende man die met een hulpje (een aap of een nar) de aandacht trok voor geneesmiddelen die hij in de aanbieding had waarmee vele kwalen te genezen zouden zijn. Voor de huidige drogist gelden echter heel wat meer eisen dan zijn vermakelijke voorloper. ‘t Is een ware professie, de drogist moet een diploma bezitten om zich zo te mogen noemen. 

Die aloude individuele drogist heeft zich ontwikkeld tot vaak internationale winkelketens, soms zelfs zonder fysieke winkel. We zetten ze graag voor je op een rij. Het is voor drogisterijen wettelijk verplicht dat een gediplomeerde drogist toezicht houdt op de verkoop van UAD-geneesmiddelen, dat zijn middelen die uitsluitend van een apotheek of drogist verkrijgbaar zijn. Dus wie de naam ‘drogist’ hanteert, moet ook echt gediplomeerd zijn.

Kruidvat - vaak verkeerd gespeld met een ‘t’ - is de eerste op de lijst, en heeft dan ook veruit de meeste fysieke winkels van alle ketens. 

1. Kruidvat

Aantal winkels: ca. 970
Opgericht in: 1975
Online bestellen: ja
Verzendkosten: €3,99 (gratis vanaf €50,-)

De officiële naam van Kruidvat is Kruidvat Retail. Kruidvat behoort tot het A.S. Watson (Health & Beauty Continental Europe, een internationaal bedrijf. A.S. Watson is actief in 27 landen en stuurt zo ongeveer 16.000 winkels aan.  

In 1975 is Kruidvat opgericht door de familie de Rijcke. Binnen acht jaar na de oprichting waren er al 100 filialen. In Nederland én België zijn zo’n 1250 winkels actief. In 2002 werd Kruidvat overgenomen door de A.S. Watson Group, de grootste internationale health & beauty retailer ter wereld. Tot deze groep behoren dus ook de Trekpleister winkels. Trekpleister werd in 1998 overgenomen door Kruidvat.

2. Etos

Aantal winkels: 550
Opgericht in: 1918
Online bestellen: ja
Minimaal te besteden bedrag voor online bestellingen: €20,-.
Vanaf dat bedrag is bezorging gratis.

Een stevige ruzie netjes omschreven als conflict of machtsstrijd ligt aan de oorsprong van Etos (Eendracht, Toewijding, Overleg en Samenwerking oftewel: Etos). Het zat zo: de directie van Philips verhoogde met enige regelmaat de lonen voor het personeel. Wanneer de gevulde loonzakjes door moeder de vrouw over de verschillende huishoudpotjes werd verdeeld bleek dat ook de Eindhovense middenstand de prijzen had verhoogd, die wilden ook wel meeprofiteren.

Daarmee nam feitelijk de koopkracht van de werknemers af niet toe! Dat werd de directie zat en ze richtte in 1919 de ‘Philips Coöperatieve Verbruiksvereeniging en Broodbakkerij G.A.’ op. De ideale winkel waar alle medewerkers van Philips met korting levensmiddelen konden kopen. In 1931 wordt De Verbruiksvereeniging onafhankelijk van Philips en voert sindsdien de naam Etos. In 1973 neemt Albert Heijn Etos over waardoor Ahold ontstond (nu Ahold/Delhaize).

3. DA

Aantal winkels: 300+
Opgericht in: 1942
Online bestellen: ja
Verzendkosten: €4,95 euro, gratis vanaf €35,-

DA heette niet altijd DA, dat wil zeggen, wel DA, maar de letters stonden oorspronkelijk voor Dienende Actie; in 1947 veranderde de betekenis in Drogisten Associatie. DA is opgericht in de Tweede Wereldoorlog met als achterliggende gedachte dat drogisten elkaar in barre tijden zouden moeten helpen. De DA-ondernemers hebben nog steeds het ‘zelfstandig’ dna in hun bloed.

Vanaf 2015 is DA in handen van Nederlandse Drogisterij Service B.V., dat weer onderdeel is van Holland Pharma. Sinds kort, 2019, behoren ook de DIO-drogisterijen tot DA en worden winkel na winkel ‘omgekat’, dwz, ze voeren het DA-logo. 

4. Holland & Barrett

Aantal winkels: 200
Opgericht in: 1870
Online bestellen: ja
Verzendkosten: €4,75 (gratis vanaf €20,-)

Holland & Barrett is de oudste van de ketens, en naar eigen zeggen de oudste ‘health retailer’ van Europa. Toch is de keten nog maar relatief kort, sinds 2003, in Nederland actief. Het bedrijf heeft meer dan 1600 verkooplocaties over de hele wereld, en richt zich met name op voedingssupplementen, beautyproducten en zelfhulpgeneesmiddelen.

De activiteiten in Nederland begonnen door de overname van ‘de Tuinen’-keten. Meer dan de gemiddelde drogist richt de filosofie van Holland & Barrett zich op ‘gezonde voeding en natuurlijke producten.

5. Trekpleister

Aantal winkels: ± 200 
Opgericht in: 1980
Online bestellen: ja
Verzendkosten: €3,99 (gratis vanaf €50,- / bestelling afhalen is gratis)

De Trekpleister drogisterijen positioneren zich als buurtdrogist. Als extra biedt deze formule ook een stomerij-service. Trekpleister werd in 1980 opgericht door De Boer winkelbedrijven, een voorloper van de supermarktketen Super de Boer en was een zusterbedrijf van Mitra slijterijen.

In 1998 werd Trekpleister overgenomen door Kruidvat. In 2002 volgde de overname door A.S. Watson voor een bedrag van om en nabij de 1,3 miljard euro.

6. Bewust Beter

Aantal winkels: ca. 112
Opgericht in: 1981
Online bestellen: nee

Drogist Bewust Beter is een landelijk samenwerkingsverband van zelfstandige drogisten en vallen onder de franchisegever UniPharma. Er wordt samengewerkt op het gebied van o.a. folderacties, assortiment en vanuit de franchisegever met digitale ondersteuning. Bezorging en online bestellingen zijn afhankelijk van de individuele keuzes die een ondernemer heeft gemaakt.

Soms kan dat via een eigen website of een Facebook-pagina. Soms ook gewoon met een telefoontje naar betreffende ondernemer. Alle medewerk(st)ers hebben uiteraard het diploma Drogist of Assistent Drogist. Naast een folder doet de organisatie ook veel aan direct mail. 

7. Care & Beauty

Aantal winkels: ca. 26
Opgericht in: 2018
Online bestellen: ja/nee

Niet bij alle winkels kan online worden besteld. Voor de prijsstelling moet het gekozen filiaal worden gebeld.

Tijdens de fusie van DIO en DA besloten een aantal ondernemers een eigen formule te ontwikkelen: Care & Beauty. Ze zien zichzelf als een ‘drogist met een missie’. Die missie omschrijven ze als ‘beter advies en verantwoorde assortimentskeuze’. Het is de enige keten die zich min of meer politiek uitspreekt door te stellen dat ‘er grote zorg over de toenemende druk op het zorgbudget in Nederland is.

Meer welvaartsziekten en toenemende vergrijzing zorgen voor hogere premies en overheidskosten. De drogist zou een grote rol kunnen spelen als het voorportaal van de eerstelijnszorg.’ Een ander element van het concept is wat ze noemen ‘prijsveiligheid’, doorlopend meer dan 400 producten voor een actieprijs.

8. Die Grenze

Beeld: Wikimedia / Donald Trung Quoc Don

Aantal winkels: 38
Opgericht in: 2012
Online bestellen: ja
Verzendkosten: €4.95 (gratis vanaf €50,-), in zowel Nederland als Duitsland

Zoals de naam al verraadt zijn de fysieke Die Grenze winkels te vinden in de grensstreek tussen Nederland en Duitsland. Ook voeren ze een webshop. Eau de toilettes, eau de parfums, aftershaves, bodylotions en overige huidverzorgingsproducten zijn de door henzelf eerstgenoemde artikelen en voeren dan ook de boventoon in het assortiment.

9. DeOnlineDrogist.nl 

Aantal winkels: 1
Opgericht in: 2007
Online bestellen: ja
Verzendkosten: €3,95 (gratis vanaf €20,-)

In 2007 werd DeOnlineDrogist opgericht als ‘webdrogist’ met een klein assortiment met zelfzorggeneesmiddelen. Inmiddels is deze vroege punt-en-l uitgegroeid tot een volwaardige drogisterij en voert een assortiment van meer dan 35.000 artikelen, variërend van verzorgingsproducten en parfums tot zeer specifieke supplementen en dieetproducten.

De missie van de organisatie omschrijven ze zelf als ‘de producten zo goed en snel mogelijk tegen scherpe prijzen te leveren’.

10. Lucovitaal

Aantal winkels: 1 (brandstore)
Opgericht in: 1989
Online bestellen: ja
Verzendkosten: gratis vanaf €20,-, in Nederland en België

Het merk Lucovitaal dat onder eigen naam (een zogenaamde brandstore) één winkel voert is onderdeel van PK Benelux dat weer een dochterbedrijf is van Peters Krizman. PK Benelux ontwikkelt en positioneert producten op de nationale en internationale gezondheidsmarkt. Het merk claimt dat één op de vier huishoudens in Nederland gebruik maakt van één of meerdere producten van Lucovitaal.

De moederorganisatie richt zich uitsluitend op medische hulpmiddelen, de zogenaamde zelfzorgmiddelen die zonder recept te verkrijgen zijn in drogisterijen, apotheken, supermarkten, groothandels en bij webshops. De exportactiviteiten worden ondersteund door de in Uden gevestigde sales afdeling. Van hieruit worden meer dan 30 landen beleverd voor zowel eigen merken als private labels. 

11. Drogist.nl

Aantal winkels: 2
Opgericht in: 1996
Online bestellen: ja
Verzendkosten: gratis vanaf €20,-, in Nederland en België

Drogist.nl is een online drogist gespecialiseerd in afslanken, gezondheid, parfum, make-up en verzorgingsartikelen. Het assortiment bestaat uit meer dan 70.000 producten. Wel een mooi verhaal dat voor het internettijdperk Drogist.nl al bestond, weliswaar onder een andere naam en gewoon in de winkelstraat. Het begon allemaal in 1996 met de oprichting van markthandel Luga die 6 dagen per week met drogisterijartikelen de Zeeuwse markten bezocht. 

Na twee jaar ‘markten’ valt het besluit een winkel - Unique - te openen in hartje Goes. Het assortiment bestond uit een combinatie van drogisterij producten en beenmode. In 2001 volgde een tweede vestiging in Middelburg. De domeinnaam drogist.nl werd in 2002 geclaimd.

Er zijn nog een aantal kleinere soms zeer gespecialiseerde spelers op de drogisterijmarkt die alleen online te vinden zijn - daarbij laadt elke klant zijn eigen winkel thuis op pc, tablet of smartphone, en dat kan als argument dienen om een enorme keten te vertegenwoordigen, de individuele klant. Het internet verandert vele percepties. 

12. Babydrogist.nl

Is actief sinds 2018 en sinds kort onderdeel van Titoo bv. Deze niche richt zich zoals de naam al suggereert uitsluitend op drogisterijartikelen voor baby’s. Bestellingen worden gratis geleverd vanaf € 75,- Overigens verschillen verzendkosten per product. 

13. Koopjesdrogisterij.nl

Bij Koopjesdrogisterij.nl kun je terecht voor alle drogisterijartikelen. Deze webshop bezorgt gratis vanaf € 74,95. De site is onderdeel van droginet.nl, een webshopprovider die meerdere drogisterijketens vertegenwoordigt v.w.b. hun online verkoop, zoals bijvoorbeeld Etos.

14. Drogisterij.net 

Opgericht in: 2001

Bezorgkosten voor Nederland € 3,99 en vanaf € 40,- gratis. Drogisterij.net voert om en nabij de 70.000 producten en bestaat al 20 jaar.

15. Postdrogist.nl

Onlineluiers.com en Postdrogist.nl vallen onder hetzelfde bedrijf. Bezorging vanaf €49,00 is gratis, daaronder betaal je € 4,99 aan kosten. 

16. Plein.nl 

Sinds 2003 is Plein.nl actief. Bezorgkosten €3,90 (NL) €4,95 (België) €7,80 (Duitsland) Bij sommige orders onder de €50,- zit een toeslag. Gratis verzending vanaf €35,- voor Nederland en België.

Het bedrijf opereert in drie landen, Duitsland, België en Nederland, maar het begon allemaal In 2004 als Pleinshoppen in Rotterdam. Op dit moment claimen ze de grootste zogenaamde ‘e-tailer’ binnen de persoonlijke verzorgingsbranche te zijn.

Plein.nl is onderverdeeld een aantal groepen zoals drogisterij en huisdier. Producten komen uit verschillende magazijnen, vandaar de toeslagen bij sommige gecombineerde bestellingen.